آرمیده در قلب جنگل، رود خان نام قلعه ای است که این روزها بیش از هرچیز به یک اثر هنری شبیه است و قدم زدن در آن آدمی را به تاریخ و طبیعت توامان پیوند می زند. اما شاید در روزگاری قبل از این، بنایی فتح ناشدنی می نموده و آنها که به این قلعه نزدیک می شدند به حکم دشمن بودن تیرهای رها شده از کمان بر تنشان زخم می زده. کسی که چه می داند، شاید در برج و باروی آن سربازهایی نشسته اند و خیره به پهنه ی سبز جنگلی به غایت زیبا و آرام، به آواز پرندگان و باریدن باران گوش سپرده و در اندیشه ای عمیق غوطه خورده اند. قلعه بر تاج کوهی ساخته شده و چشم اندازی نفس گیر از آن پیداست که به واژه نمی توان توصیفش کرد. قدم زدن در این قلعه به ویژه هنگامی که مه لطیفی در راهروهای آن پرسه می زند لطف خاصی دارد.

بازدید از قلعه رودخان ترکیبی ست از پیاده روی نیمه سنگین، طبیعت گردی و سفری فرهنگی-تاریخی. نیمی تاریخ است و نیمی طبیعت.  با سفر به این قلعه می توانید هم از یک کوهنوردی سبک و هم از بازدید یک بنای تاریخی لذت ببرید. قلعه رودخان طبیعت و تاریخی غنی دارد. برخی باستان شناسان بر این باورند که این بنا در دوره ساسانیان ساخته شده و در دوره های مختلف به ویژه در دوران سلجوقی باز سازی شده است و این احتمال را مطرح می کنند که قلعه توسط پیروان اسماعیلیه نیز که با حکومت مرکزی در نزاع بودند مورد استفاده نظامی قرارگرفته است. بنا بر روایاتی که البته اعتبار ضعیفی دارند میرزا کوچک خان، سردار جنگل، به مدت ۳ سال از این قلعه به عنوان پناهگاه استفاده می کرده است.

مسیر پیاده راه قلعه رودخان
قلعه رودخان، برج و بارو

قلعه رودخان میراث تاریخی مهمی است و برای سالیان دراز مرکز استقرار و حکمفرمایی حاکمان گیلان بوده است. این بنای با صلابت و سنگین، یکی از بزرگترین و با شکوه ترین قلعه ها در استان گیلان و ایران به شمار می رود که تا دوره زندیه نیز مورد استفاده ی حکمرانان محلی قرار می گرفته اما پس از آن رها شده و متروک مانده است.

بر کتیبه ی سردر ورودی قلعه که اکنون در موزه ی گنجینه ی رشت نگهداری می‌شود، درج شده که این قلعه در سال ۹۱۸ تا ۹۲۱ هجری قمری برای سلطان حسام‌الدین تجدید بنا شده است. امیر حسام الدین دباج فومنی (مظفرالسلطان)، فرمانروای بیه‌پس اولین قدرت منطقه‌ای بود که از اطاعت از صفویان سرپیچی کرد، و قلعه رود خان را بازسازی کرد تا از آنجا به مقاومت بپردازد ولی موفقیتی به دست نیاورد و به دربند گریخت و نهایتاً دستگیر و در تبریز اعدام شد.

قلعه رودخان در مه و منظره جنگل

قلعه رودخان را به نام هایی دیگری مانند ” قلعه حسامی ” ، ” قلعه هزار پله ” و ” قلعه سکسر ” نیز می خوانند. اما به روایتی نام اصلی آن قلعه ژیه یا قلعه روخون است که نام هایی باستانی و تالشی (از زبان های قدیمی ایرانی و نزدیک به پهلوی پارتی، مادی و آذری) هستند. ژیه در زبان تالشی به معنای مقر، جایگاه، مکانی در کوهستان که منطقه سراشیبی است بوده و روخون به معنای راه ییلاقی مالرو، راه کوهستانی و ییلاقی کنار رودخانه است. در نتیجه به احتمال « رودخان » واژه‌ ی حادث و ساده سازی شده ای است که به تدریج رواج پیدا کرده.

قلعه ی کم نظیر رودخان بر کوهی در ۲۵ کیلومتری جنوب غربی شهر فومن واقع شده است. در راه رسیدن به این قلعه از شهر فومن، روستاهای اطراف، رودخانه های خروشان و مناظر زیبای جنگلی و طبیعتی بکر عبور می کنید و پس از آن می بایست با استفاده از پله ها تا ارتفاعی در حدود ۷۰۰ متر از سطح دریا صعود کنید. مسیر رسیدن از روستای حیدرآلات تا قلعه را باید با پای پیاده طی کنید، مسافتی حدود ۵ کیلومتر.

پله های قلعه رودخان به سمت برج اصلی

این دژ با ارزش تاریخی که دارد بنابر ساختار، معماری و ویژگی‌های استراتژیکی و رزمی، در ۳۰ ام مرداد ماه سال ۱۳۵۴ خورشیدی، به شماره ۳/۱۵۴۹ در فهرست آثار ملی ایران ثبت و ماندگار شد.

معرفی کامل ۷ مقصد محبوب گردشگری و طبیعت گردی را در مجله الکترونیکی کاروان بخوانید. برای دریافت فرم زیر را پرکنید.

در انتها، برای اطلاع از مسیر دسترسی و اینکه بدانید قلعه رودخان کجاست بخش “  اطلاعات ضروری سفر در یک نگاه ”  در همین صفحه را بخوانید.

قلعه رودخان محوطه داخلی
قلعه رودخان
قلعه رودخان فومن
ecotourism

هرچند احتمال برخورد با چنین مواردی کم است، اما کاروان از شما می خواهد با کمک دوستان و هسفرانتان کسانی را که احیانا در طول سفرشان به این اثر تاریخی سهوا و نادانسته آسیب می رسانند راهنمایی کنید و با یادآوری ارزش چنین میراث گرانبهایی به همه ما، در حفظ و نگهداری آن بکوشید.

hiking foot print

اطلاعات ضروری سفر در یک نگاه

موقعیت جغرافیایی:

استان گیلان، ۲۵ کیلومتری جنوب غربی فومن

مدت سفر زمینی (از تهران و بازگشت به تهران):

در شرایط عادی و بدون ترافیک: حدود ۷ ساعت رانندگی و ۴ ساعت کوهنوردی سبک

چطور به قلعه رود خان برسیم:

از تهران تا شهر فومن حدود ۴۷۰ کیلومتر راه است که می توانید با ماشین شخصی یا اتوبوسهای بین شهری این مسیر را طی کنید. در شهر فومن می توانید از تاکسی برای حرکت به سمت قلعه استفاده کرده و  پس از پایان مسیر اتوموبیل رو، می بایست مسافت نسبتا بلند و البته زیبایی را پیاده طی کنید.

بهترین زمان برای سفر به قلعه رودخان:

 اوایل اردیبهشت تا اواسط مهر

درجه سختی:

متوسط رو به پایین

تجهیزات و موارد مورد نیاز:

حتما آب جهت نوشیدن در مسیر پیاده روی به همراه داشته باشید،لباس گرم و مقاوم در برابر آب، خوراکی و غذای آماده، چراع قوه

نیاز به مجوز برای بازدید:

 خیر. اما بازدید شبانه ممنوع است.

خطر حمله حیوانات:

خیر

خطر گم شدن:

بسیار کم.

برای مشاهده مسیر دسترسی به جنگل الیمستان روی نقشه، روی عکس زیر کلیک کنید.

نقشه GPS و مسیر دسترسی به قلعه رودخان روی نقشه